Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), kayıt dışı ekonomiyle mücadele kapsamında geliştirdiği Mekansal Veri Analiz (MEVA) Sistemi ile bu yıl içinde el değiştiren 16 binden fazla taşınmazı inceleyerek, tapu beyanları ile gerçek değerleri arasında fark bulan 9 bin 150 kişiden açıklama talep etti.
Bakanlık, gayrimenkuller üzerinden elde edilen gelirler ile ödenmesi gereken vergi ve harçları titizlikle gözden geçiriyor.
Kayıt dışı ekonomi ile mücadele çalışmalarını genişleten Bakanlık, gayrimenkullerin alım-satım ya da kiralama işlemleri sonucunda ortaya çıkan gelirlerin yanı sıra, bu işlemler için ödenmesi gereken vergi ve harçları takip etmeyi hedefleyen MEVA Sistemi’ni hayata geçirdi.
GİB Teknoloji ekipleri tarafından geliştirilen coğrafi bilgi sistemi temelli yazılım sayesinde, MEVA uygulaması, beyanname, bildirim, yoklama gibi birçok bilgi kaynağını harmanlayarak tapu, kadastro, ikametgah ve yapı belgeleri gibi verilerle birleştiriyor. Ayrıca, banka kredisi ve gayrimenkul ilan bilgileri ile değerleme uzmanları tarafından oluşturulan raporları da kullanıyor.
Bu veriler, hem görsel haritalar üzerinden sorgulanabiliyor hem de gayrimenkulün gerçek alım-satım ve kira bedeli bazı algoritmalar yardımıyla belirlenebiliyor.
Bilinçli analizler sunan MEVA, gayrimenkullerin gerçek piyasa değerlerinin belirlenmesine yardımcı olarak, denetim süreçlerini güçlendiriyor.
MEVA, kısa bir süre önce 81 ildeki defterdarlıklarda kullanılmaya başlandı. Özel ekipler aracılığıyla, veriye dayalı analiz ve denetim süreçleri burada işleniyor.
Son 2-3 ay içinde gerçekleşen alım-satım işlemleri MEVA üzerinden detaylı bir şekilde inceleniyor, tapuda beyan edilen değerler ile gerçek alım-satım tutarları karşılaştırılıyor.
Bu incelemeler sonucunda, tapu kayıtlarında gerçek satış değerinden daha düşük bedellerle işlem gören taşınmazlar tespit edilerek, alıcı ve satıcılardan açıklama isteniyor. Açıklama talep edilen kişiler, ceza uygulanmaksızın pişmanlık hükümlerinden yararlanarak ödenmesi gereken harçları yatırabiliyor. Ancak açıklamaları yeterli bulunmayan ve harçlarını artırmayan kişiler, vergi incelemesine tabi tutuluyor.
16 BİNDEN FAZLA TAŞINMAZ İZLENDİ
Bu yıl gerçekleştirilen alım satım işlemlerinin analizi sonucunda, defterdarlıklar 16 binden fazla taşınmazı inceledi.
Tapuda beyan edilen değer ile gerçek alım-satım bedeli arasında farklılık tespit edilen taşınmazlarla ilgili 9 bin 150 kişiden açıklama talep edildi.
Bu süreçte, 2 bin 475 kişi gönüllü olarak 5,9 milyar liralık alım-satım bedeli artışı üzerinden 113,9 milyon lira tutarındaki tapu harcını cezasız şekilde ödedi.
Uyum göstermeyen mükellefler hakkında ise vergi incelemeleri başlatıldı. Eksik harçların ödenmediği durumlarda, bu miktarların yüzde 25 vergi ziyaı cezasıyla birlikte tahsil edilmesi gerekiyor.
PİŞMANLIK HÜKÜMLERİNDEN YARARLANARAK CEZASIZ ÖDEME
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, MEVA’nın yakında tüm vergi dairelerinde kullanılacağını belirterek, “Dolayısıyla her vergi dairesi, sorumlu olduğu bölgelerdeki tüm gayrimenkulleri harita üzerinden anında takip edebilecektir. Alım-satım işlemlerinin gerçek değerleri üzerinden yapılması sağlanacak ve kiralama yoluyla gelir elde edilen gayrimenkuller de kolaylıkla tespit edilecektir. Tapuda beyan edilen bedelden daha düşük işleme girenler, açıklama beklemeden harçlarını pişmanlık hükümlerinden faydalanarak cezasız olarak ödeyebilecek. MEVA sayesinde, kayıt dışılığın azaltılması ve gönüllü uyumun artırılması hedeflenmektedir.” şeklinde ifade etti.
