TBMM Genel Kurulu’nda, Danışma Kurulu önerisi doğrultusunda, siyasi partilerin engelli bireylerin toplumsal hayata entegrasyonunu güçlendirmek, karşılaştıkları sıkıntıları belirlemek ve bu sorunlara kalıcı çözümler geliştirmek amacıyla Meclis Araştırması açılmasına yönelik önergeler birleştirilerek ele alındı.
‘YENİ BAKANLIK KURULMALI’
Önergelerin ilk görüşmesinde söz alan Yeni Yol Partisi İstanbul Milletvekili Elif Esen, bir Engelli Bakanlığı’nın Türkiye’de zorunlu hale geldiğini ifade etti. Esen, “Bu şekilde, nüfusun önemli bir kesimini doğrudan ve dolaylı etkileyen hassas bir konuda somut çözümler üretebiliriz.” dedi.
Esen, Engelliler Hakkındaki Kanun’da 7 yıl içinde yapılması planlanan reformların sürekli olarak ertelendiğini vurgulayarak, konuyla ilgili bir Meclis araştırması talep ettiklerini belirtti.
Esen, “Bu problemi günlük çözümlerle değil, köklü politikalarla ele almak zorundayız. Engelli bireylere sunulan hizmetlerin tek bir çatı altında toplanması, kamu kurumları arasında dağılmış görevlerin bütünsel bir planla yönetilmesini sağlayacaktır. Dolayısıyla engelliler bakanlığının kurulmasını da içeren yapısal dönüşüm artık bir ihtiyaç haline gelmiştir.” şeklinde konuştu.
İYİ Parti Manisa Milletvekili Şenol Sunat ise, Türkiye’deki engelli bireylerin eğitime erişim hakkının anayasal bir güvence olduğunu ancak uygulamada yetersiz kaldığını savundu. Sunat, “Her engelli birey farklıdır. Otizmli bir çocuğun ihtiyaçları, bedensel ya da işitsel engelli bireylerin ihtiyaçlarıyla aynı değildir. Ne yapıyoruz? Farklı durumları, bir çuvala doldurup aynı çözümlerle yanıt vermeye çalışıyoruz.” dedi.
Sunat, engelli çocukların eğitim hakkını, ailelerin bakım yükünü ve istihdam sorunlarını ele alacak bir engelliler bakanlığı kurulması gerektiğinin altını çizdi.
‘KOTA SİSTEMİ’ VURGUSU
MHP Çankırı Milletvekili Pelin Yılık, engelli bireyleri toplumun vazgeçilmez bir parçası olarak gördüklerini ve onların yaşam kalitelerini artıracak politikaların devlet politikası haline gelmesini desteklediklerini dile getirdi.
Günlük hayatta engelli bireylerin istihdamdan eğitime kadar pek çok alanda ciddi sorunlarla karşılaştığını belirten Yılık, “Eğitim hakkı hemen herkes için ancak bazıları için sadece yasalarla sınırlı kalıyor. Fiziksel erişimle ilgili sorunlar ciddi engeller oluşturuyor.” ifadesini kullandı.
Türkiye’de çalışabilir durumdaki engelli nüfusun önemli bir kısmının istihdam dışında kaldığına dikkat çeken Yılık, mevcut istihdamın da bazı sorunlarla karşılaştığını vurguladı.
Yılık, konuşmasını şöyle sürdürdü: “Bu sorunların başında, iş yerindeki fiziksel engeller, engelli çalışanlara yönelik önyargılar ve düşük ücretlerle çalışmak gibi durumlar geliyor. Kota sisteminin etkinliğinin artırılması ve engelli memur atamalarının sürdürülebilir bir şekilde yapılması son derece önemlidir.”
DEM Parti Hakkari Milletvekili Onur Düşünmez, engellilere yönelik bakış açısının genellikle yardım temelli olduğunu belirtti. Bu yaklaşımın sorunları hak temelinde ele almak yerine yalnızca yardım sunma yaklaşımı benimsediğini ifade etti. Düşünmez, “Ayrımcılık ve dışlayıcılık sürdüğü sürece sorunlar artmaya devam edecek.” diye konuştu.
‘AYRIMCILIK SÖZ KONUSU OLMAMALI’
CHP Bursa Milletvekili Kayıhan Pala, Türkiye’deki en büyük sorunun, engellilerin sayıları, yaşları ve engel nedenleriyle ilgili güncel bir veri tabanının bulunmaması olduğunu belirtti.
Ayrıca, önemli düzenlemelere rağmen uygulamada eksiklikler olduğunu ifade eden Pala, “Engellilerin özgürlüklerinin tanınması, topluma tam katılımın sağlanması ve insan hakları bağlamında ihtiyaçlarının karşılanması gerekmektedir.” dedi.
Pala, sağlık çalışanlarının engellilere yönelik hizmet sunumuna dair bilgi eksikliklerine ve ayrımcı uygulamalara da dikkat çekti.
‘1500 MADDELİK ENGELLİ KÜLLİYATIMIZ VAR’
AKP Düzce Milletvekili Ayşe Keşir, hem merkezi hükümetin hem de yerel yönetimlerin engellilere ilişkin politikalarının uyum içinde olması gerektiğini dile getirerek, AKP döneminde gerçekleştirilen önemli düzenlemeleri ifade etti.
Keşir, “2005’te çıkardığımız Engelliler Kanunu, uluslararası sözleşmelerle beraber yaklaşık 1500 maddelik bir engelli külliyatı oluşturdu. Bu çalışmalar yok sayılmamalıdır.” dedi.
Engellilerin taleplerinin farkında olduklarını belirten Keşir, seçimlerin klasik yöntemlerle değil, tematik programlarla yapılması gerektiğini ifade etti.
TÜM SİYASİ ARTİLERDEN OLUMSU OY
Görüşmelerin sonucu olarak, engelli bireylerin toplumsal hayata katılımlarını güçlendirme, sorunları belirleme ve kalıcı çözümler üretme amacıyla Meclis Araştırma Komisyonu kurulması önerisi kabul edildi. Oylamada tüm siyasi partiler olumlu oy kullandı.
22 üyeden oluşacak bu komisyonun çalışma süresi 3 ay olarak belirlenirken, Ankara dışında da çalışmalar yapılabilecek. Komisyonun üyeleri ilerleyen günlerde belirlenecek.
Bu arada, bedensel engelli Yiğithan Kalfa ve babası Murat Kalfa, AKP Trabzon Milletvekili Vehbi Koç ile birlikte araştırma komisyonunun kurulmasıyla ilgili Genel Kurul’daki görüşmeleri izleyici locasından takip etti.
