Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölümü Moleküler Biyoloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Burhan Arıkan, uzun yıllardır hayvan ve bitkilerdeki hastalıkların giderilmesine yönelik endüstriyel enzimler alanında çalışmalar yürütmekte. Son dönemde, Çukurova bölgesindeki Akdeniz meyve sineği sorununun neden olduğu ekonomik kayıplara karşı bir araştırma başlattı. Arıkan ve ekibi, mevcut tuzak sistemlerinin etkinliğine alternatif olarak, zararlı sineğe karşı özel bir ilaç geliştirdi.
YILLIK 3 MİLYAR DOLAR ZARAR
Prof. Dr. Burhan Arıkan, çalışmalarına dair bilgiler paylaşarak, “Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, Akdeniz meyve sineği her yıl üç milyar dolara varan ekonomik kayıplara yol açıyor. Şu an mevcut yöntemlerde yoğun bir mücadele sürdürülmekte. Ancak bu mücadele, yalnızca kapan ve tuzaklarla sınırlı kalıyor, bu da sadece ergin sinekleri etkiliyor. Larvalar ve yumurtalar üzerinde herhangi bir etkisi yok. Sorun, tarlada ve bitkinin üzerinde başlıyor. Sinek, tuzak ağlarına girmediği sürece hayatta kalmaya devam ediyor. Biz de bu durumu dikkate alarak KOSGEB proje desteği ile alternatif çözümler aramaya başladık,” dedi.
TEK KULLANIMDA YÜZDE 100 ETKİNLİK
KOSGEB projesi kapsamında, antibiyotik ve kimyasal içerik taşımayan, sadece Akdeniz meyve sineği değil, çok sayıda zararlıya karşı tamamen biyolojik bir ilaç geliştirdiklerini kaydeden Prof. Dr. Arıkan, şunları söyledi:
“Geliştirdiğimiz ürün, tek kullanımda yüzde 100’e yakın başarı sağlıyor. Tamamen biyolojik olan bu ilaç, kimyasal içerik taşımadığı için doğa ile uyumlu. Bitkiler ve meyvelerde herhangi birikime yol açmıyor. Bazı ilaçlar zamanla birikir ve son kullanıcıda kanser gibi ciddi sağlık sorunlarına neden olabilir. Çevre ve canlılar üzerinde olumsuz etkiler yaratmayan, doğada kolayca bozunabilen bir ürün ihtiyacı var. İşte biz, tam bu ihtiyaç doğrultusunda bir çözüm geliştirdik. Elma, incir, dut, biber, buğday gibi çeşitli ürünler üzerinde etkisini test ettik. Çok sayıda zararlı üzerinde de deneme yaptık. Bu ürün, hastalıkların ve zararlıların larvalarını, yumurtalarını ve erginlerini hızlı bir şekilde ortadan kaldırdı. Halihazırda piyasada bulunan kimyasal ürünler, genellikle haftada birden fazla kez kullanılmasını gerektiriyor ve yine sorunla karşılaşılabiliyor. Ancak bizim geliştirdiğimiz ürün, kimyasal ilaçlara oranla çok daha kalıcı ve etkili bir çözüm sundu.”
