Türkiye’de doğum oranlarındaki düşüşü tersine çevirmeye yönelik yeni teşvik politikaları gündeme gelmiş durumda. Hükûmetin uzun zamandır savunduğu “üç çocuk” fikri, bu kez kamu istihdamını destekleyen bir öneri ile karşımıza çıkıyor.
TBMM’ye sunulan yeni yasada, üçüncü çocuğunu dünyaya getiren kadınlara kamu kurumlarında memur olma hakkı tanınması öngörülüyor.
KPSS ŞARTI YERİNE GETİRİLMİYOR
Bu teklife göre, üçüncü çocuğunu doğuran kadınlar, KPSS’ye girmeden merkezi yönetim altındaki kamu kuruluşlarında istihdam edilebilecek. Atama hakkı yalnızca bir kez kullanılabilecek ve bunun geçerli olduğu kadro ve pozisyonlar da belirlenecek. Adayların yüz kızartıcı suçlardan hüküm giymemiş olmaları, kamu hizmetinden yasaklı bulunmamaları ve sağlık gerekliliklerini karşılamaları zorunlu kılınıyor.
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Cumhurbaşkanlığı İnsan Kaynakları Ofisi tarafından belirlenecek kriterlere uygun olarak yapılacak başvuruların ardından, uygun görülen kişilerin atamaları kura usulü ile gerçekleştirilecek. Kurumlara yapılan atama teklifleri, başvuru tarihinden itibaren 30 gün içinde tamamlanacak.
HANGİ KADROLAR İÇİN ATAMA YAPILACAK?
Kanun teklifi, öğrenim durumunu esas alarak kadroların belirlenmesini öngörüyor:
İlkokul, ortaokul ve ilköğretim mezunları, “Hizmetli” unvanlı kadrolara atanacak.
Ortaöğretim ve yükseköğretim mezunları ise, eğitim düzeylerine uygun “memur” unvanlı kadrolarda yer alacaklar.
İşçi statüsünde değerlendirilecek başvurular ise, sürekli işçi unvanlı kadrolar üzerinden istihdam edilecek.
Göreve başladıktan sonra herhangi bir nedenden istifa eden ya da göreve başlamayan kişilerin bu haktan tekrar yararlanamayacağı belirtiliyor.
TEŞVİK STRATEJİSİ VE NÜFUS POLİTİKASI
Uzmanlar, bu tür uygulamaların Türkiye’nin yaşlanan nüfusu ve azalan doğurganlık oranlarıyla başa çıkma çabalarının bir parçası olduğunu ifade ediyor. Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre, 2024 yılında doğurganlık oranı 1,51 seviyelerine düşerken, bu oran nüfusun yenilenmesi için gereken 2,1’in oldukça altında kalıyor.
Hükûmetin üç çocuk politikasıyla uyumlu olarak sunulan sosyal teşviklerin, özellikle düşük gelirli aileleri desteklemeyi ve kadınların istihdam düzeyini artırmayı hedeflediği vurgulanıyor.
