Orta Doğu’daki dengeler, 2011 yılından itibaren süregelen iç savaşın etkisiyle, bir kez daha altüst oldu. Bu süre zarfında, Suriye’nin 61 yıllık Baas rejimi ve 54 yıllık Beşar Esad iktidarı sona erdi. 8 Aralık 2023 tarihinde, muhalefet güçlerinin Şam’a girmesiyle birlikte Esad rejimi çökmüş oldu. Bu gelişmenin ardından Esad’ın Rusya’ya kaçtığı ortaya çıktı ve bu durum, bölgedeki siyasi ve askeri dengeleri yeniden şekillendirdi.
Esad’ın devrildiği günün ardından 12 gün geçtikten sonra, eski lider bir açıklama yapma gereği duydu. Suriye Devlet Başkanlığı’na ait Telegram kanalı üzerinden bir mesaj ileten Beşar Esad, istifa etmeyeceğini vurgulayarak, kendi hâlâ Suriye’de aktif bir lider olduğunu ima etti. Rus haber ajansı TASS’ın vermiş olduğu bilgilere göre, Esad, 8 Aralık sabahı itibarıyla hâlâ Şam’da bulunduğunu ifade etti. Esad, “Suriye’den ayrılışım savaşın son saatlerinde gerçekleşti.” diyerek, Şam’dan ayrılışını da detaylandırdı.
Bununla birlikte, Esad, özellikle Hmeymim Üssü’ne yaptığı yolculuğun aciliyeti üzerine de konuştu. Lazkiye’de bulunan Hmeymim Üssü’ne vardığı anda, Şam’daki son ordu mevzilerinin de düştüğünü kaydetti. Bu durum, Suriye’deki askeri durumun ne denli kritik olduğunu gösterirken, Esad için kaçışını zorunlu kıldı. Öyle ki, Hmeymim Üssü insansız hava araçlarının saldırısına hedef oldu ve bu durum üzerine 8 Aralık Pazar akşamı, Rusya’ya derhal tahliye edilmek zorunda kaldı.
Bu gelişmelere bakıldığında, Esad’ın geri dönme umudu ve Suriye’deki siyasi durumu üzerindeki etkisi sorgulanmaya başlandı. Artık muhalefet ve uluslararası toplum, Esad’ın geçici olarak geri dönebilir mi veya Suriye’nin geleceğinde herhangi bir rol oynaması söz konusu mu sorularını tartışmaya açtı. Suriye’de yaşanan bu büyük dönüşüm, uluslararası düzeyde de büyük yankılar uyandırdı. Esad rejiminin çöküşü, bölgedeki diğer ülkeler bakımından ne gibi sonuçlar doğuracak, bu da merak edilen bir diğer konu oldu.
Sonuç olarak, 8 Aralık 2023 tarihi, bölgedeki güç dinamiklerinde köklü değişiklikler yaşanmasına neden oldu. Beşar Esad’ın bir lider olarak tarihi, özellikle 2011 yılından itibaren Suriye’deki savaşın ortasında yaptığı açıklamalar, iç karışıklıklara verdiği tepkiler ile hatırlanacak. Bu bağlamda, bölge ülkeleri, özellikle Rusya gibi büyük güçlerin tutumlarının, Suriye’deki yeni oluşumlar üzerinde ne tür etkiler yaratacağı yönünde tahminlerde bulunmaya başladı. Zira, Esad’ın geleceği ve Suriye’nin siyasi süreci, Orta Doğu’daki jeopolitik denge üzerinde önemli bir etkide bulunmaya devam edecektir.
Yorumlar kapalı.