Türkiye İstatistik Kurumu’nun 2024 Doğum İstatistikleri raporuna göre, 2024 yılında Türkiye’de 937 bin 559 bebek dünyaya geldi. Bu bebeklerin %51,4’ü erkek, %48,6’sı ise kız olarak kaydedildi. Ülke genelinde doğum yapan annelerin ortalama yaşı 29,3 olarak belirlendi. Bu yıl toplam doğurganlık hızı ise 1,48 çocukla, nüfusun yenilenme seviyesinin altında kaldı.
Toplam doğurganlık hızı (TDF), bir kadının doğurganlık döneminde doğurabileceği ortalama çocuk sayısını ifade ederken, bu oran 2001 yılında 2,38 seviyesindeyken, 2024’te 1,48’e gerileyerek son 8 yıldır nüfusun yenilenme seviyesi olan 2,10’un altında seyretti.
İLLERE GÖRE DOĞURGANLIK HIZI
Ülke genelinde TDF’nin en yüksek olduğu il, 3,28 çocuk ile Şanlıurfa olarak belirlendi. Şırnak 2,62 ile ikinci sırada yer alırken, Mardin ise 2,32 ile onu takip etti. En düşük TDF ise 1,12 ile Bartın ve Eskişehir’de görüldü; Zonguldak ve Ankara 1,15, İzmir ise 1,17 olarak sıralandı. 2024 yılı itibarıyla 71 ilde TDF 2,10’un altında kalırken, 55 ilde bu oran 1,50’nin altına düştü. Şanlıurfa, TDF’si 3 ve üzerinde olan tek il olarak dikkat çekiyor.
Yükseköğretim mezunu annelerin TDF’si 1,22 iken, okuma yazma bilmeyen annelerin bu oranı 2,65 olarak belirlendi. Kent-kır ayrımında yoğun kentlerde TDF 1,39, orta yoğun kentlerde 1,58 ve kırsal alanlarda ise 1,83 olarak kaydedildi.
Kaba doğum hızı binde 11,0’a geriledi. Yaşa özel doğurganlık hızı ise en yüksek 25-29 yaş grubunda binde 100 olarak tespit edildi. Adölesan (15-19 yaş) doğurganlık hızı ise binde 10’a düştü.
Annelerin son iki doğumu arasındaki ortalama süre 4,7 yıl olarak hesaplanırken, ilk doğumdaki ortalama anne yaşı 27,3 oldu. Tunceli, ilk doğumda ortalama anne yaşı en yüksek olan il (29,4), Şanlıurfa ve Muş ise en düşük ortalama ile (24,4) dikkat çekti. Doğumların %3,3’ü çoğul ve %41,9’u ise ilk doğum olarak gerçekleşti.
Avrupa Birliği ülkeleri genelinde TDF ortalaması 1,38 olarak belirlenirken, Türkiye 1,48 ile 9. sırada yer aldı.
Bulgaristan, 1,81 ile en yüksek TDF’ye sahip ülke olurken, Malta 1,06 ile en düşük TDF’ye sahip oldu.
